Partner in duurzame innovatie

Innovatieve diensten

Op weg naar een duurzame en aantrekkelijke gemeente

In 2010 legde de Europese Unie de zogenaamde 202020 doelstellingen vast. Ambitieuze doelstellingen want er wordt gemikt op 20% minder energieverbruik, 20% energie uit hernieuwbare bronnen en 20% minder uitstoot van broeikasgassen. Infrax neemt als netbeheerder en partner van lokale besturen de handschoen op om deze doelstellingen te halen. De kernbegrippen? Energie-flexibiliteit en energie-efficiëntie.

Op weg naar een duurzame en aantrekkelijke gemeente

De behoefte aan primaire energie stijgt omdat we steeds meer toestellen gebruiken. Het aanbod aan fossiele brandstoffen is echter eindig. Iedereen zet daarom voluit in op energie-efficiëntie en hernieuwbare energie. Het huidige energienet werd echter niet gebouwd om talrijke kleine productie-eenheden - verspreid over het distributienet - probleemloos te faciliteren. Kortom: werk aan de (energie)winkel.

Slim én comfortabel
Jan Neyens: “We kunnen de Europese  ambities ondersteunen door de eindgebruikers niet alleen aan te zetten tot energie-efficiëntie maar vooral tot ‘energie-flexibiliteit’. De gebruiker moet hierbij ‘slimmer’ kunnen en willen omgaan met het gebruik van zijn elektrische toestellen om de mogelijkheden van het net en de beschikbare hernieuwbare energie beter te benutten. Zonder comfortverlies uiteraard. Want dat comfort, daar blijven we natuurlijk streng over waken.”

Groene productie optimaal benutten
Jan Neyens: “De stabiliteit van het net vereist dat op ieder moment de geproduceerde energie gelijk is aan de afgenomen energie. Tot nu toe volgt de energieproductie de vraag. Als er veel stroom afgenomen wordt, produceren de centrales meer of wordt er stroom uit het buitenland geïmporteerd. In een duurzame toekomst moeten we de rollen omkeren en zal de vraag de productie volgen. De hoeveelheid wind en zon kunnen we namelijk moeilijk bestellen of aansturen. Op het moment dat er veel groene productie is, moeten we ze anderzijds ook optimaal gebruiken. Anders gaat ze verloren.“

Kantelmoment
Jan Neyens: “Een flexibele en gecontroleerde toegang tot het net is een essentiële voorwaarde om de fysische grenzen van het distributienet te bewaken. We zitten als distributienetbeheerder in feite op een kantelmoment. Ofwel zetten we in op een massale versterking van ons energienet, ofwel gaan we de gebruikers van het net intelligent aansturen. Dit kan enkel als we volop inzetten op controle, automatisering en communicatie tussen de verschillende onderdelen én de gebruikers van het energiesysteem.”

Het juiste moment
Jan Neyens: “Om de 202020-doelstellingen te halen, moet er onder meer zwaar ingezet worden op duurzame mobiliteit, zeker ook op elektrische voertuigen. Het is dan belangrijk dat een eindgebruiker zijn elektrische auto oplaadt ‘op het juiste moment’. Dat is wanneer het net aangeeft dat er ruim voldoende transportcapaciteit beschikbaar is, de elektriciteitsprijs interessant is als er veel hernieuwbare energie voorhanden is én het comfort van de gebruiker verzekerd is.”

Slimme meters voor slim gebruik
Een essentieel onderdeel in het sneller verwerken van klant-verbruiken is de slimme meter. Dergelijke meters laten netbeheerders en netgebruikers potentieel op een veel efficiëntere manier samenwerken rond energie. In vaktermen is er dan sprake van een zogenaamde ‘smart grid’. In feite niks meer dan een goed geoliede machine waarbij netbeheerder, dienstverlener en afnemer op mekaar inspelen.

Netbeheerder én databeheerder
Jan Neyens: “We zijn nu netbeheerder maar we zullen op termijn ook meer en meer databeheerder worden via deze slimme meters. Efficiënt en veilig databeheer is onmisbaar in een slim energieverhaal. Een leverancier kan op basis van deze gegevens bijvoorbeeld een contract met een gebruiker afsluiten voor de afname van zijn (hernieuwbare) energie. Of een leverancier van energiediensten kan een eindgebruiker op basis van de metergegevens voorstellen doen tot optimalisatie van zijn energieverbruik. Onder andere door na te gaan of bepaalde activiteiten die stroom nodig hebben in de tijd verschoven kunnen worden.”

Neutrale schakel
Infrax schept als netbeheerder op een neutrale manier de randvoorwaarden zodat alle energiespelers hun werk kunnen doen. Natuurlijk steeds binnen de technische grenzen van het net én met respect voor de eindklant. De gebruiker blijft te allen tijde eigenaar van zijn eigen energiedata. Als neutrale partner kan Infrax hier over waken.

Dynamische toegang
Jan Neyens: “Eigenlijk maken we op termijn het net veel dynamischer. Dat maakt de weg vrij voor de invoering van flexibele tarieven. Goedkope energie tijdens dalperiodes,  duurder op piekmomenten. Een elektrische auto opladen tijdens een moment van piekverbruik is dan minder aangewezen omdat het meer zal kosten. Eigenlijk heel logisch volgens de wet van vraag en aanbod.”

Multi-utility als sleutel
Jan Neyens: “Een slimme aanpak zal de schotten tussen de energiebronnen (aardgas, elektriciteit) doen vervagen. Overtollige elektrische energie kunnen we bijvoorbeeld gebruiken voor de verwarming van gebouwen of voor de productie van waterstof. Aangezien we als Infrax al deze disciplines samen beheren, kunnen we perfect inspelen op de technologische evoluties. We hebben als het ware de nodige sleutels in handen.”

Van een slim net naar een duurzame en aantrekkelijke gemeente
Vaak heeft men het over ‘smart cities’ of ‘slimme steden’. De term op zich schrikt wellicht af. Maar eigenlijk omvat hij alle innovatieve diensten die de gemeenten ondersteunen in hun streven naar duurzaamheid en aantrekkelijkheid voor inwoners en bedrijven. Dus ook kleine(re) gemeenten kunnen hier actief op inspelen. Het slimme net is het fundament van het ultieme verhaal: de smart city. Zo’n ‘smart grid’ verbindt alle slimme en flexibele energiegebruikers: openbare verlichting, laadinfrastructuur, gebouwen, elektrische voertuigen,… In een smart city floreert het bedrijfsleven zonder afbreuk te doen aan levenscomfort of duurzaamheid. Dat kan onder andere door alle elementen van de energie-infrastructuur optimaal te doen samenwerken.

Lantaarnpaal 2.0
Jan Neyens: “Je kunt bijvoorbeeld lantaarnpalen intelligent maken met behulp van sensoren. Zo worden ze energiezuinig én kunnen ze bijvoorbeeld ook bewegingsstromen in kaart brengen. Op basis van die gegevens kunnen bedrijven potentieel bepaalde diensten gaan aanbieden aan klanten. Een gemeente of stad kan er maar wel bij varen, want slimme infrastructuur lokt bedrijven en genereert dus lokale welvaart. Infrax ondersteunt via innovatieve diensten de gemeenten in dit streven naar duurzaamheid en aantrekkelijkheid voor inwoners en bedrijven.”

Alle bouwstenen
Jan Neyens: “Enerzijds hebben we onze infrastructuur als bouwsteen. Daarnaast kunnen we via services als ESCO gebouwen ‘actief’ maken. Zo’n slim gebouw bepaalt zelf hoeveel stroom er met het net wordt uitgewisseld. De verbindende factor tussen die elementen is communicatie. En ook die hebben we in huis. Ons Infra-X-net kan via een dataplatform de lijm zijn tussen de elementen. Op die manier is het mogelijk de 202020-doelstellingen te halen mét behoud van comfort en stimulansen voor de economie.”

Investering in de toekomst
Elke investering draagt eigenlijk een steentje bij tot de uitbouw van een slimme leefomgeving. Een ESCO project, de overschakeling op Infra-X-net, de aankoop van laad-infrastructuur, … zijn eigenlijk op langere termijn investeringen in een slimme stad of gemeente. Alle elementen behouden hun waarde en zijn zo de bouwstenen van een duurzaam energieverhaal voor de toekomst.

Op weg naar een duurzame en aantrekkelijke gemeente

Project in de kijker

MetaPV bewijst dat zonne-energie het beheer van het elektriciteitsnet kan ondersteunen

Het project focuste op het gebruik van ‘slimme omvormers’. Zo’n omvormer is een tussenstation dat de gelijkstroom uit het zonnepaneel omzet naar wisselstroom conform met het elektriciteitsnet. In geval van overbelasting van het net kan zo’n slimme omvormer zich aanpassen en vermijden dat de installatie afschakelt.

MetaPV is het eerste project in de Europese Unie dat op grote schaal aantoont dat het inzetten van slimme PV-omvormers de capaciteit van een distributienetwerk kan verhogen met 50 procent. En dit voor minder dan 10 procent van de kosten die een conventionele versterking van het elektriciteitsnet zou kosten. Op deze manier worden investeringen in bijkomende kabels tot een minimum beperkt en kunnen de distributiekosten voor alle netgebruikers laag gehouden worden.

MetaPV bewijst dat zonne-energie het beheer van het elektriciteitsnet kan ondersteunen

Onze sterkte

  • Infrax deed ervaring op via heel wat onderzoeksprojecten. Een daarvan was het Linear-project (Local Intelligent Networks and Energy Active Regions) waarbij op een  testsite een 30-tal klanten met flexibele huishoudtoestellen aan de slag gingen.
  • Infrax onderzocht - in het kader van het onderzoeksproject MetaPV - hoeveel extra installaties voor zonneenergie kunnen aangesloten worden op het elektriciteitsnet zonder het net te versterken.

Aan het woord

Jan Neyens
Netbeheer elektriciteit en assetmanagement